Gỗ Minh Long và con đường sáng tạo

Duy trì vị thế top 2 thế giới về xuất khẩu, nhưng ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý: Kim ngạch tỷ USD nhưng giá trị gia tăng thấp. Tại tọa đàm “Chuyển đổi vật liệu: Từ chính sách đến kiến trúc”, đại diện Gỗ Minh Long đã chỉ ra con đường tất yếu để chuyển mình: Từ một “công xưởng gia công” trở thành “trung tâm sáng tạo” của khu vực.

Bức tranh xuất khẩu: Những “khoảng trống” sau con số tỷ USD

Năm 2025, ngành gỗ Việt Nam ghi nhận cột mốc ấn tượng với kim ngạch xuất khẩu đạt 17,2 tỷ USD, giữ vững vị trí á quân toàn cầu. Tuy nhiên, nhìn sâu vào cấu trúc, hơn 50% sản phẩm vẫn là đồ nội thất truyền thống và gần 35% là sản phẩm sơ chế (viên nén, dăm gỗ).

Thực tế đáng suy ngẫm là phần lớn doanh nghiệp vẫn vận hành theo mô hình OEM (gia công). Chúng ta sản xuất dựa trên thiết kế và thương hiệu của đối tác ngoại, hưởng biên lợi nhuận thấp và dễ tổn thương trước biến động chi phí logistics hay xung đột địa chính trị.

Ông Nguyễn Minh Cương, Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Gỗ Minh Long nhận định: “Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn xuất khẩu nguyên liệu thô hoặc gia công đơn giản, chưa thực sự làm chủ chuỗi cung ứng hay công nghệ cốt lõi. Chúng ta thậm chí còn chưa bước sang giai đoạn “trung tâm gia công” đúng nghĩa khi hệ sinh thái vật liệu (material platform) và công nghiệp hỗ trợ vẫn còn rời rạc”.

Gỗ Minh Long và tầm nhìn về một “nền tảng vật liệu” vững chắc

Để giải quyết bài toán bền vững, Gỗ Minh Long cho rằng nút thắt đầu tiên cần tháo gỡ chính là sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Việc xây dựng một nền tảng vật liệu hoàn chỉnh, từ nguồn cung gỗ hợp pháp đến hệ thống linh phụ kiện nội địa, là điều kiện tiên quyết để ngành gỗ không bị “bào mòn” lợi nhuận bởi các yếu tố bên ngoài.

Bên cạnh đó, việc đầu tư vào R&D (Nghiên cứu và Phát triển) và tự động hóa là hướng đi mà Gỗ Minh Long kiên trì theo đuổi. Trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh chóng, lợi thế nhân công giá rẻ sẽ sớm mất đi vào tay các quốc gia như Ấn Độ hay Indonesia. Khi đó, công nghệ và sự chủ động về vật liệu chính là “tấm khiên” bảo vệ sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.

Sáng tạo: Con đường khẳng định “Căn cước” gỗ nội thất Việt

Sau giai đoạn “công xưởng”, ngành gỗ Việt Nam cần đi đâu? Câu trả lời nằm ở hai chữ: Sáng tạo.

Trên bản đồ thế giới, mỗi cường quốc đồ gỗ đều có một “nhận diện” riêng biệt: Nhắc đến Ý là sự tinh xảo, Bắc Âu là phong cách tối giản (Scandi), Nhật Bản là triết lý tỉ mỉ. Việt Nam hiện vẫn là một khoảng trống về mặt bản sắc thiết kế.

“Lộ trình phát triển bắt buộc phải đi từ gia công (OEM) sang sản xuất theo thiết kế (ODM), tiến tới xây dựng thương hiệu riêng (OBM) và cuối cùng là định vị thương hiệu quốc gia,” ông Nguyễn Minh Cương nhấn mạnh.

Đây chính là kim chỉ nam cho con đường sáng tạo của Gỗ Minh Long. Không chỉ dừng lại ở việc cung ứng vật liệu gỗ công nghiệp, đơn vị này đang nỗ lực thúc đẩy tư duy coi thiết kế là tài sản cốt lõi. Việc chuyển dịch từ tư duy bán “vật liệu thô” sang cung cấp “giải pháp không gian thẩm mỹ” giúp sản phẩm mang quốc tịch Việt Nam thoát khỏi cuộc đua khốc liệt về giá.

Thay lời kết

Sáng tạo không chỉ là câu chuyện marketing, mà là chiến lược kinh tế dài hạn. Khi các doanh nghiệp như Gỗ Minh Long tiên phong đầu tư chuyên sâu vào nghiên cứu vật liệu và thẩm mỹ thiết kế, ngành nội thất Việt Nam mới có thể tự tin bước ra khỏi “bẫy gia công”.

Đó là hành trình tái định vị: Để thế giới biết đến Việt Nam không chỉ bởi năng lực sản xuất hàng loạt, mà còn bởi những giá trị tinh hoa, bản sắc và niềm tin trong từng sản phẩm gỗ nội thất.